Primeur: nieuwe vlieg ontdekt aan rand Zoniënwoud

Drapetis bruscellensis. Die naam kreeg de nieuwste telg onder de vliegen. Insectenspecialist Patrick Grootaert ving het vliegje op een boogscheut van het Zoniënwoud. “Een nieuwe soort ontdekken geeft echt een kick.”

© KBIN

© KBIN

Voor het eerst in twintig jaar is er in ons land een nieuwe vliegensoort ontdekt. De Drapetis bruscellensis werd gevonden in de Botanische tuin Jean Massart, vlak bij het Zoniënwoud. “Dat toont dat het natuurbeheer daar zijn vruchten afwerpt”, zegt ontdekker Patrick Grootaert van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen.

Hoe voelt het om een nieuwe diersoort te ontdekken?

Patrick Grootaert: “Ik ben al 36 jaar entomoloog (insectenkundige, nvdr.), maar iets nieuws ontdekken, geeft echt een kick. Ook voor de beheerders van de botanische tuin was het uitstekend nieuws. Dat prachtige stukje natuur grenst aan het Zoniënwoud en aan de vijvers van het Rood Klooster. We hebben er al heel wat bijzondere dieren en zeldzame soorten gevonden.”

Wist u meteen dat het om een bijzondere ontdekking ging?

“Het duurt altijd wel even voor je kunt besluiten dat je met een nieuwe soort te maken hebt. Om een dier te identificeren, bestuderen we stap voor stap alle kenmerken door stalen te verzamelen, dissecties te maken … Ik had voor het genus Drapetis enkele jaren geleden al een identificatiesleutel opgesteld, en deze soort paste er niet in. Ook hebben we onze vlieg vergeleken met een soort die enkele jaren geleden in Italië gevonden werd, om er zeker van te zijn dat het niet om dezelfde vlieg ging. Toen ik de kans kreeg om genetisch onderzoek uit te voeren, werd het snel duidelijk: de nieuwe soort verschilt meer dan 10 procent van haar naaste verwanten. Daarna moest ons onderzoek nog gepubliceerd worden. Al bij al heeft het een jaar geduurd, vanaf het moment dat we de vlieg gevangen hebben tot de publicatie van het onderzoek.”

Hoeveel insectensoorten leven er in en rond het Zoniënwoud?

“Dat weten we niet zeker. In de Botanische tuin Jean Massart voerden we vorig jaar het project Objectief 1000 uit, gesteund door Leefmilieu Brussel (BIM). Met een vijftigtal collega’s en amateurwetenschappers trokken we op onderzoek in de tuin met als doel: 1000 verschillende soorten insecten vinden. Binnen het jaar hadden we de eerste 1000 gevonden en na anderhalf jaar staat de teller al op 1500. In heel de omgeving leven er waarschijnlijk zo’n 5000 verschillende insectensoorten.”

Bestaat de kans dat we nog andere insectensoorten over het hoofd zien?

“De Europese soorten zijn heel goed in kaart gebracht, maar er zullen altijd dingen zijn die we over het hoofd hebben gezien. Ik vertrek binnenkort naar Singapore om genetisch onderzoek te doen op de insectenstalen uit de Botanische tuin Jean Massart. Het kan goed zijn dat er tussen die stalen nog nieuwe soorten zitten. Soms is het moeilijk om aan het uiterlijk te zien of het om een andere soort gaat, maar is het verschil op genetisch vlak overduidelijk.”

Wat kunnen we doen om onze tuin insectvriendelijk te maken?

“Een wilde tuin met veel bloemen is ideaal voor insecten. Het loont de moeite om een bijen- of insectenhotel te installeren, met holle takken of planken vol gaten waarin de dieren zich kunnen nestelen. Ook op composthopen komen heel wat insecten af. Daar is het warmer, kunnen ze zich goed ingraven en vinden ze veel prooien. En in plaats van een strak gazon is een grasland met bloemen of een wild bloementuintje een keuze die insecten je in dank zullen afnemen.”

Een bezoekje brengen aan de Botanische tuin Jean Massart? Dat kan van maandag tot vrijdag van 9 tot 17 uur. Adres: Waversesteenweg 1850, 1160 Oudergem